Save the Children’ın yeni analizine göre, dünya liderleri Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) için bir araya gelirken, son beş yılda her yıl ağır iklim afetlerine maruz kalan çocukların ortalama sayısı, önceki beş yıllık döneme kıyasla yaklaşık yüzde 50 arttı.
Ocak 2022 ile Eylül 2026 arasında her yıl ortalama 330 milyon çocuk şiddetli sıcak hava dalgalarına, kuraklığa, tropikal siklonlara ve aşırı yağışlara maruz kaldı. Paris Anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden kısa süre sonraki 2017–2021 döneminde bu sayı yıllık ortalama 222 milyondu.[1]
Yalnızca 2026 yılının ilk dokuz ayında yaklaşık 205 milyon çocuk ağır iklim olaylarına maruz kaldı.
2022’den bu yana dünya genelinde her üç çocuktan biri, yani 911 milyon çocuk, farklı şiddetlerdeki iklim kaynaklı afetlere maruz kaldı. Bu sayı, önceki beş yıllık döneme göre yüzde 17’lik bir artışa işaret ediyor.
Çocuklar, iklim değişikliğinin etkilerine karşı en kırılgan gruplar arasında yer alıyor. Gelişmekte olan bedenleri aşırı hava koşullarına karşı daha savunmasızken, iklim kaynaklı afetlerin yol açtığı kesintiler sağlıkları, eğitimleri ve iyi olma hâlleri üzerinde uzun vadeli sonuçlar doğurabiliyor.
Örneğin orman yangınlarının neden olduğu hava kirliliği, çocuklarda zatürre ve solunum yolu hastalıklarının görülmesine önemli ölçüde katkıda bulunabiliyor. Aşırı sıcaklıklar nedeniyle okulların kapanması ise özellikle kız çocukları için daha yüksek olmak üzere, okulu bırakma riskini artırıyor.
2026 yılında ağır iklim olaylarından en fazla etkilenen bölge Batı Avrupa oldu. Bölgede her iki çocuktan biri şiddetli hava olaylarına maruz kalırken, art arda yaşanan rekor sıcak hava dalgaları kayıtlardaki en sıcak yaz mevsiminin yaşanmasına neden oldu.
Pasifik ve Doğu Asya’da ise ağır iklim afetlerine maruz kalan çocukların sayısı dünyanın diğer bölgelerinden daha yüksek. 2017’den bu yana bölgede her yıl ortalama 75 milyon çocuk, yani her yedi çocuktan biri, bu tür olaylarla karşı karşıya kaldı.
Pasifik ada ülkeleri, yükselen deniz seviyeleri ve giderek şiddetlenen fırtınaların etkilerini doğrudan yaşamaya devam ediyor. Bu ülkelerden Vanuatu, iklim değişikliği konusunda devletlerin hukuki yükümlülüklerine ilişkin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nezdinde tarihi bir girişime öncülük etti.
Bu yılın mayıs ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Uluslararası Adalet Divanı’nın 2025 tarihli danışma görüşünü destekleyen önemli bir kararı kabul etti. Söz konusu görüş, devletlerin iklim sistemini koruma konusunda hukuki yükümlülükleri bulunduğunu ortaya koyarken, iklim değişikliğiyle mücadelede çocuk haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini de teyit etti.
Vanuatu’dan 17 yaşındaki NextGen Gençlik Elçisi ve iklim savunucusu Haruka şunları söyledi:
“Pasifik ve Avustralya’daki gençlerin bakış açılarının COP öncesi toplantılarda ve COP’ta duyulması önemli. Çünkü iklim değişikliğiyle ilgili kararlar, bizim geleceğimizi ve miras alacağımız dünyayı ilgilendiren kararlar bu ortamlarda alınıyor. Pasifik’te bizler iklim değişikliğinin etkilerini doğrudan yaşıyoruz. Bu etkilerin en ağır sonuçlarıyla karşı karşıyayız. Bu nedenle sesimizin duyulması ve gençlerin bu sorundan etkilendiğinin kabul edilmesi çok önemli.”
Save the Children, bu yılın başlarında dünyanın afetlere en açık ülkelerinden biri olan Vanuatu’da, iki maceraperestin bağış desteğiyle konteyner mimarisi kullanılarak inşa edilen iklim değişikliğine dayanıklı bir sınıfın açılışını gerçekleştirdi. Bu sınıf, afetler sırasında da çocukların eğitimlerine devam edebilmelerini desteklemeyi amaçlıyor.
Save the Children Birleşik Krallık İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Ekonomiler Kıdemli Danışmanı Shruti Agarwal şunları söyledi:
“Afrika’da, Asya’da ve dünyanın dört bir yanında çocuklar, neden olmadıkları iklim değişikliğinin etkileriyle giderek daha ağır biçimde karşı karşıya kalıyor. Her sel, kuraklık, sıcak hava dalgası ve fırtına çocukların güvenliğini, eğitimini, sağlığını ve geleceğe dair umutlarını daha fazla tehdit ediyor. Üstelik bu afetler giderek şiddetleniyor. Buna rağmen liderlerin aldığı kararlar, sorunun büyüklüğü ve aciliyetiyle yeterince örtüşmüyor.
Her gecikme daha fazla çocuğu risk altına sokuyor. COP31’de hükümetler, iklim değişikliğinin çocuklar üzerindeki etkilerini ele almak, onların geleceğine yatırım yapmak ve haklarını, ihtiyaçlarını ve seslerini her iklim kararının merkezine yerleştirmek için ortak bir taahhütte bulunmalı. Çocukların bekleyecek zamanı yok.”
